در روزهای اخیر، بحث «برداشت مالیات از کارتخوانها» دوباره در شبکههای اجتماعی داغ شده است؛ اما سازمان امور مالیاتی چندینبار بهصورت رسمی اعلام کرده که هیچ مالیات جدیدی به کارتخوانها یا خریدهای روزمره مردم اضافه نشده است.
بر اساس توضیحات رسمی سخنگوی سازمان امور مالیاتی، آنچه در حال اجراست صرفاً بهروز شدن فرآیند پرداخت مالیات بر ارزش افزوده برای تعداد محدودی از واحدهای صنفی خاص است؛ نه برای همه مردم و نه برای تمام کسبوکارها.
در این مقاله، بر اساس سه خبر رسمی منتشر شده، یک تحلیل کامل و شفاف ارائه میکنیم تا تصویر دقیقی از این طرح، مشمولان آن، دلیل اجرا و تفاوت آن با شایعات رایج ارائه شود.
چرا دوباره شایعه «مالیات از کارتخوان» منتشر شد؟
مهدی موحدی، سخنگوی سازمان امور مالیاتی، اعلام کرده است که اخیراً شایعاتی مبنی بر دریافت مالیات از مردم هنگام خرید با کارتخوان منتشر شده است. وی این موضوع را کاملاً تکذیب میکند و میگوید:
هیچگونه مالیات جدیدی به خریدهای مردم اضافه نشده است و طرحی برای دریافت مالیات از کارتخوانها وجود ندارد.
این شایعه پس از انتشار اطلاعیه جدید سازمان امور مالیاتی درباره پرداخت همزمان مالیات بر ارزش افزوده توسط برخی رستورانهای لوکس شکل گرفته و موجب سوءبرداشت شده است.
اصل ماجرا: پرداخت علیالحساب مالیات بر ارزش افزوده هنگام صدور صورتحساب الکترونیکی
بر اساس مفاد آییننامه اجرایی تبصره ۱ ماده ۱۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده، از ابتدای دیماه ۱۴۰۴ مقرر شده است:
حدود ۱۰۰ الی ۱۷۷ واحد صنفی شامل:
-
رستورانهای لوکس
-
کافههای لوکس
-
برخی مجموعههای زنجیرهای تهیه غذا
موظف باشند مالیات و عوارض ارزش افزوده (۸٪) را همزمان با صدور صورتحساب الکترونیکی پرداخت کنند.
این همان مالیاتی است که سالها از مردم دریافت میشده و با فاصله زمانی سهماهه پرداخت میگردید؛ اما اکنون همزمان با فروش و از طریق سامانه مؤدیان تسویه میشود.
این طرح شامل خریدهای روزانه مردم، سوپرمارکتها، فروشگاههای معمولی، یا سایر اصناف نیست.
مرحله اول اجرای طرح کسر آنی مالیات از کارتخوانها
طبق گزارشها، مرحله نخست این طرح بهصورت مشترک میان بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی اجرا میشود.
در فاز اول، چه اتفاقی میافتد؟
-
هنگام انجام تراکنش کارتخوان، حدود ۸٪ مبلغ (همان مالیات بر ارزش افزوده) بهصورت علیالحساب کسر میشود.
-
باقی مبلغ بهطور عادی به حساب پذیرنده واریز خواهد شد.
-
این فرآیند فقط برای گروههای منتخب فعالان اقتصادی حوزه غذا است.
گروههای مشمول در فاز اول:
-
رستورانهای لوکس
-
کافههای لوکس
-
فروشگاههای زنجیرهای خاص در تهران و بعضی شهرها
تعداد مشمولان در فهرست اولیه بین ۱۰۰ تا ۱۷۷ واحد صنفی اعلام شده است.
هدف طرح چیست؟ چرا فقط واحدهای لوکس مشمول شدهاند؟
مسئولان سازمان امور مالیاتی تأکید کردهاند که این اقدام برای اخذ مالیات جدید نیست؛ بلکه:
اهداف اصلی طرح:
-
شفافسازی درآمد واحدهای پردرآمد
-
کاهش فرار مالیاتی
-
یکپارچهسازی گزارشدهی مالیاتی
-
افزایش دقت پایگاههای اطلاعاتی سامانه مؤدیان
-
پرداخت مالیات دقیقتر و در زمان واقعی
پیش از این نیز:
-
دفاتر اسناد رسمی
-
سکوهای نمایش خانگی
به همین روش مالیات بر ارزش افزوده را همزمان پرداخت میکردند.
آیا این طرح برای مردم هزینه جدید ایجاد میکند؟
خیر. این موضوع بارها توسط سخنگو و سایر مقامات مالیاتی تکرار شده است:
هیچ مبلغ جدیدی به فاکتور مردم اضافه نمیشود.
مالیات ارزش افزوده:
-
همان ۱۰٪ سابق است
-
مدتهاست از مشتری دریافت میشود
-
فقط زمان پرداخت آن برای برخی مشاغل تغییر کرده، نه مقدار آن
ارتباط این طرح با سامانه مؤدیان و صورتحساب الکترونیکی
این اقدام کاملاً در امتداد طرح کلان سامانه مؤدیان و صورتحساب الکترونیکی است و موجب:
-
اتصال کامل دستگاههای کارتخوان به پرونده مالیاتی
-
صدور صورتحساب الکترونیکی معتبر
-
ثبت همزمان مالیات ارزش افزوده
-
جلوگیری از حسابهای غیرفعال، کارتخوانهای بدون پرونده و درآمدهای پنهان
میشود.
برای آشنایی بیشتر با الزامات صورتحساب الکترونیکی و پایان فاکتورهای کاغذی، میتوانی در سایت خودت لینک بدهی به مقالات مرتبط، مثلاً:
پایان فاکتورهای کاغذی از اول دیماه
معافیتهای صدور صورتحساب الکترونیکی در سال ۱۴۰۴
اطلاعیه رسمی سازمان امور مالیاتی کشور
تبصره یک ماده ۱۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده
جمعبندی: هیچ مالیات جدیدی وجود ندارد
بر اساس اطلاعیه رسمی:
✔ مالیات جدیدی بر خرید مردم وضع نشده است
✔ مالیات کارتخوان وجود خارجی ندارد
✔ فقط نحوه پرداخت ارزش افزوده واحدهای لوکس تغییر کرده
✔ این طرح بخشی از اصلاحات مالیاتی و شفافیت درآمدی است
✔ اجرای فاز نخست محدود، کنترلشده و مخصوص واحدهای پردرآمد است
سامانه IRI.TAX نیز با تولید محتوای شفاف و بیطرفانه، تلاش میکند کسبوکارها، توسعهدهندگان و حسابداران را از آخرین تغییرات سامانه مؤدیان مطلع نگه دارد.


